Hiệu suất chiếu sáng (hay hiệu suất phát quang) là chỉ số thể hiện khả năng chuyển đổi điện năng thành quang năng của bóng đèn, được tính bằng tỉ lệ giữa quang thông (lumen) và công suất tiêu thụ (watt). Đơn vị đo của hiệu suất ánh sáng là lumen/watt (lm/W). Một bóng đèn có hiệu suất chiếu sáng cao sẽ tạo ra nhiều ánh sáng hơn với cùng lượng điện năng, giúp tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả sử dụng.
Việc hiểu rõ chỉ số này là yếu tố quan trọng để lựa chọn thiết bị chiếu sáng phù hợp. Bài viết do Elmall viết sẽ giúp bạn nắm rõ khái niệm, công thức tính và giá trị hiệu suất chiếu sáng của đèn LED. Khám phá ngay để tối ưu hóa hiệu quả chiếu sáng và chi phí đầu tư cho dự án!
Hiệu suất chiếu sáng giúp tiết kiệm điện năng và tối ưu chi phí dự án
Hiệu suất chiếu sáng là gì?
Hiệu suất chiếu sáng (còn gọi là luminous efficacy) là chỉ số dùng để đo lường khả năng nguồn sáng hay bóng đèn chuyển đổi điện năng thành quang năng (ánh sáng mà mắt người cảm nhận được). Nói một cách đơn giản, nó cho biết một bóng đèn tiết kiệm điện năng đến mức nào, bằng cách sử dụng ít điện nhất để tạo ra lượng ánh sáng mong muốn.

Đơn vị đo chuẩn của hiệu suất chiếu sáng là lumen trên watt (lm/W). Trong đó:
- Lumen (lm): Đại lượng đo tổng lượng ánh sáng phát ra từ nguồn (quang thông).
- Watt (W): Đại lượng đo công suất điện năng tiêu thụ của đèn.
Chỉ số lm/W càng cao chứng tỏ đèn chiếu sáng càng hiệu quả. Ví dụ, một bóng đèn LED có thể đạt hiệu suất chiếu sáng lên đến 100 lm/W, cao hơn gấp nhiều lần so với đèn sợi đốt (chỉ khoảng 15 lm/W), qua đó thể hiện rõ khả năng tiết kiệm điện năng vượt trội. Hiệu suất chiếu sáng cao không chỉ giúp giảm chi phí tiền điện mà còn mang lại nhiều giá trị thực tiễn trong các cách tiết kiệm năng lượng cho gia đình, văn phòng và công trình lớn, cụ thể như sau:
- Tiết kiệm năng lượng và chi phí: Hiệu suất cao giúp giảm đáng kể lượng điện tiêu thụ cho chiếu sáng, cắt giảm chi phí vận hành lâu dài cho mọi dự án.
- Mối tương quan với chất lượng ánh sáng: Đèn LED hiệu suất cao thường có công nghệ tiên tiến, cho ánh sáng mạnh, đồng đều và ít tỏa nhiệt hơn, nâng cao chất lượng môi trường làm việc hoặc sinh hoạt.
- Ứng dụng và tính bền vững: Chiếu sáng hiệu quả là xu hướng phát triển bền vững, giúp giảm nhu cầu sản xuất điện từ nhiên liệu hóa thạch, qua đó giảm phát thải và bảo vệ môi trường.
Công thức tính hiệu suất chiếu sáng
Hiệu quả nguồn sáng được đánh giá qua chỉ số hiệu suất chiếu sáng theo công thức sau: Hiệu suất chiếu sáng = Quang thông (lm) / Công suất tiêu thụ (W). Trong đó, cần hiểu rõ ý nghĩa của hai đại lượng như sau:
- Quang thông (lumen – lm): tổng lượng ánh sáng mà đèn phát ra trong một giây, phản ánh độ sáng cảm nhận được.
- Công suất tiêu thụ (watt – W): lượng điện năng cần để đèn hoạt động.
Ví dụ: Một bóng đèn LED 10W có Quang thông 1200 lm. Hiệu suất của đèn là 1200 lm/10W=120 lm/W. Chỉ số này giúp Nhà thầu dễ dàng so sánh và lựa chọn sản phẩm tiết kiệm điện nhất.

Hiệu suất chiếu sáng của đèn LED là bao nhiêu?
Hiệu suất chiếu sáng của đèn LED hiện nay trung bình đạt từ 100 – 150 lm/W, tùy thuộc vào chip LED và mục đích sử dụng. Trong khi hiệu suất chiếu sáng của đèn sợi đốt chỉ đạt khoảng 10 – 20 lm/W và đèn huỳnh quang là 40 – 70 lm/W, thì đèn LED có hiệu suất cao hơn. Đặc biệt, đối với những dòng đèn LED nhà xưởng cao cấp, hiệu suất chiếu sáng có thể đạt 130 – 150 lm/W, giúp tiết kiệm điện năng và tối ưu chi phí vận hành.

Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu suất chiếu sáng của đèn LED
Mặc dù công thức tính hiệu suất chiếu sáng khá chính xác, nhưng trên thực tế có 6 yếu tố quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả phát sáng của đèn LED mà bạn cần lưu ý:
- Tổn thất ánh sáng do thiết kế đèn: Khi ánh sáng đi qua lớp tán quang, kính bảo vệ hoặc hệ thống phản xạ chưa tối ưu, một phần quang thông đèn sẽ bị thất thoát, làm giảm hiệu suất tổng thể.
- Hiệu suất giảm theo thời gian: Sau thời gian dài sử dụng, chip LED bị hao mòn, vật liệu xuống cấp khiến khả năng phát quang suy giảm dần, ánh sáng yếu hơn so với ban đầu.
- Nhiệt độ hoạt động: Nhiệt độ môi trường cao ảnh hưởng trực tiếp đến vật liệu bán dẫn của chip LED, khiến hiệu suất phát sáng giảm và tuổi thọ đèn ngắn hơn.
- Nguồn điện không ổn định: Nếu điện áp hoặc dòng điện dao động liên tục, đèn LED khó đạt hiệu suất tối đa và có thể xảy ra hiện tượng nhấp nháy, giảm độ bền.
- Bụi bẩn và môi trường lắp đặt: Lắp đặt trong môi trường nhiều bụi, ẩm mốc hoặc không vệ sinh định kỳ sẽ cản trở ánh sáng, làm quang thông giảm đáng kể.
- Độ tản nhiệt: Thiết kế tản nhiệt kém khiến chip LED bị nóng lên nhanh chóng, gây suy giảm hiệu suất chiếu sáng và rút ngắn tuổi thọ sản phẩm.

Xem thêm: Nguyên lý hoạt động của đèn led
Mối quan hệ giữa hiệu suất chiếu sáng và các thông số đèn LED khác
Để lựa chọn đèn LED tối ưu cho dự án, không chỉ cần quan tâm đến hiệu suất mà còn phải xem xét mối liên hệ giữa hiệu suất với ba (3) đại lượng quan trọng khác: Quang thông, Chỉ số hoàn màu (CRI) và Tuổi thọ đèn.
Hiệu suất Chiếu sáng và Quang thông (Lumen)
Hiệu suất chiếu sáng (lm/W) thể hiện khả năng tiết kiệm điện, trong khi Quang thông (lumen) là tổng lượng ánh sáng phát ra. Đèn có hiệu suất cao nghĩa là nó tạo ra nhiều lumen hơn trên mỗi watt điện tiêu thụ. Tuy nhiên, tổng lumen của đèn còn phụ thuộc vào công suất thực tế. Do đó, cần kết hợp cả hai để đánh giá toàn diện khả năng chiếu sáng và hiệu quả năng lượng.
Hiệu suất Chiếu sáng và Chỉ số Hoàn màu (CRI)
Chỉ số Hoàn màu (CRI) đo lường khả năng đèn tái hiện màu sắc vật thể một cách trung thực. Đèn LED đạt hiệu suất rất cao không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với CRI cao. Đôi khi, nhà sản xuất phải đánh đổi một phần hiệu suất để tăng CRI (ví dụ: CRI>90) nhằm nâng cao chất lượng và độ trung thực màu sắc của ánh sáng, phù hợp với các không gian yêu cầu cao như cửa hàng thời trang hoặc phòng trưng bày.
Hiệu suất Chiếu sáng và Tuổi thọ Đèn LED
Đèn hiệu suất quang cao giúp chuyển đổi phần lớn điện năng thành ánh sáng (quang năng), thay vì chuyển hoá thành nhiệt năng. Vì vậy, đèn LED có hiệu suất cao sẽ giảm phát nhiệt, từ đó hỗ trợ đèn vận hành ổn định và kéo dài tuổi thọ. Tuy nhiên, tuổi thọ còn phụ thuộc vào chất lượng chip LED và đặc biệt là hệ thống tản nhiệt. Nếu đèn chỉ tập trung tối ưu hiệu suất mà bỏ qua tản nhiệt, tuổi thọ thực tế có thể không đạt như mong đợi.

Kết luận
Qua bài viết này, bạn đã nắm vững định nghĩa và công thức tính hiệu suất chiếu sáng (lm/W), hiểu rõ mức hiệu suất lý tưởng của đèn LED hiện đại, cùng với các yếu tố ảnh hưởng và mối quan hệ giữa hiệu suất với Quang thông, CRI và Tuổi thọ. Kiến thức chuyên sâu này là cơ sở vững chắc để đánh giá chất lượng và khả năng tiết kiệm điện của sản phẩm, từ đó đưa ra lựa chọn đầu tư thông minh nhất.
Để được tư vấn chi tiết về các giải pháp đèn LED có hiệu suất tối ưu cho dự án, vui lòng liên hệ hoặc ghé thăm ELMALL:
- Địa chỉ: Căn số 3, đường số 5, Sunrise E, The Manor Central Park Nguyễn Xiển, Phường Hoàng Mai, Hà Nội
- Hotline: 1900 2150
- Email: [email protected]
